De Helper

Je kent er vast wel één of misschien ben je het zelf. Iemand die liever geeft dan ontvangt, altijd denkt aan de behoeften van een ander en iedereen graag ondersteunt bij het oplossen van problemen: De Helper. Zij of hij  is te herkennen aan dienstbaarheid, vlijt en vaak aan het volstrekte onvermogen taken te delegeren. Helpers zijn geliefd en geen wonder: ze nemen anderen nogal wat werk uit handen. Er wordt nooit een vergeefs beroep op ze gedaan: klassenouder, voetbal carpoolplanner, kadootjes regelaar en natuurlijk thuis de privé organizer en niet te vergeten was/poets/kookvrouw-man.

Managers in het middenkader zijn hier in mijn ervaring ook vaak mee behept. Ik heb jarenlang een team van vrouwelijke midden managers aangestuurd en zag de patronen zowel zakelijk als privé: van een manager die alles zelf wilde doen, haar medewerkers nergens mee vertrouwde en last had van IKHZNZS ( Ik Kan Het Zelf Net Zo Snel) en VIDHU (Voordat Ik Dat Heb Uitgelegd) tot de manager die haar bijna volwassen kinderen elke dag ontbijt op bed bracht.  Ik herinner me levendige en leuke gesprekken hierover met deze 2 keien van managers/moeders die uitstekend op zichzelf konden reflecteren. Het zijn lastig te doorbreken patronen, weet ik ook uit eigen ervaring. Bewustwording is wel van belang want het is maar een dun lijntje tussen ‘ laat mij dat maar even doen’ en ‘NIEMAND ZIET HIER OOIT WAT IK ALLEMAAL DOE.’ Als je die lijn over gaat, ben je verloren. Dan heb je al die tijd niet voor de ander gezorgd voor de ander, maar omdat je er iets voor terug verwachtte: waardering. En niets menselijks is ons mensen vreemd: iedereen wil af en toe een schouderklopje krijgen. Als je er echter van afhankelijk wordt, is het lastig, dan opereer je niet meer autonoom, met afstand. De uiterste consequentie is dat je letterlijk opbrandt en De Uitgebluste Helper wordt. DUH dus! Logisch?

Onlangs deed ik een Energy Assessment debrief met een cliënt die zich duidelijk in deze gevarenzone bevindt. Ze was zich daar tot dan toe echter niet van bewust. Ze wist wel dat ze moe was, erg moe en eigenlijk altijd. Toen ik vroeg wat ze aan ontspanning deed, antwoordde ze bijna gepikeerd dat ze daar met vier kinderen en een fulltime baan in de zorg toch echt geen tijd voor had. Ze houdt van wandelen maar voelt zich schuldig als ze daar tijd aan besteedt, want er is altijd wel iets te doen in het huis of voor de kinderen. De laatste keer dat ze zomaar een eind had gewandeld was bijna 2 jaar geleden. Naarmate het gesprek vorderde, groeide haar bewustwording dat er geen balans meer was tussen zorgen voor anderen en zorgen voor zichzelf. En het is zoals ze in het vliegtuig zeggen: eerst je eigen zuurstofmasker op en dan pas een ander helpen. Ik vroeg aan het einde van het gesprek wat voor actie ze ging ondernemen. Een wandeling zo maar plannen ging nog te ver, maar een gesprek met haar partner hierover voelde goed als een eerste stap. Want ze was er van overtuigd geraakt dat ze iets wilde veranderen.

Moraal van het verhaal? Let op als je jezelf van die teksten met hoofdletters hoort bezigen en bedenk dat goede zorg voor anderen begint bij het goed zorgen voor jezelf! Wordt een Bewuste Helper in plaats van een Uitgebluste! DUH..

Hoe goede voornemens tot (geen) verandering leiden

Het nieuwe jaar is ruim 2 weken oud, hoe vordert jouw goede voornemen? Wat is het dit jaar? Minder op je telefoon kijken, fitter worden of doe je mee aan het hippe ‘dry January’? 

Vaak houden we het niet heel lang vol omdat we niet snel genoeg resultaten zien. ‘Ik heb al twee weken gezond gegeten waarom ben ik dan nog niet afgevallen?’. Als die beloning uitblijft, is het gemakkelijk afglijden naar oude gewoonten. ‘Want het maakt toch allemaal niets uit’.

Ik las onlangs “ Atomic Habits’ van James Clear.  Zijn theorie is dat succesvolle veranderingen niet plaatsvinden door het stellen van doelen, maar door het veranderen van gewoonten. Waarbij atomic dan staat voor klein. Als je de goede patronen instelt bij jezelf zo stelt hij, dan komt dat gewichtsverlies of betere conditie vanzelf. Het gevaar van je te veel focussen op een doel is dat het je leven tijdelijk verandert als je het gehaald hebt, maar wat doe je dan daarna? Risicovol is ook dat je aan het behalen van dat doel je levensgeluk verbindt: als ik ben afgevallen dan ben ik echt gelukkig. En tot die tijd dus blijkbaar niet. In plaats van te focussen op dat gewichtsverlies, adviseert hij al je aandacht te richten op het instellen van gewoonten om gezond te leven. Dat is duurzamer en geeft een betere kans op succes. Want zo stelt hij ‘ winners and losers have the same goals’. Het verschil tussen een winner en een loser zijn dus de atomic habits: het instellen van een systeem van patronen waardoor het gewoonten worden. Dat gaat uit van cues: je associeert een bepaald moment van de dag met een gewoonte. Als je bijvoorbeeld vitaminerijker wilt eten, voeg dan het uitpersen van sinaasappelen toe aan je ochtendritueel. Het zal vanzelf een gewoonte worden en je bedenkt nooit meer aan het einde van de dag dat je nog geen fruit hebt gegeten. Het werkt ook bij slechte gewoonten overigens, denk aan het automatisme van rokers een sigaret op te steken na het eten. Als je wilt stoppen met roken, verander dan je patronen.

De grootste eyeopener van het boek vond ik zijn theorie over het ‘plateau van latent potentieel’. Ik las het in het Engels dus dan klinkt het nog wat chiquer, maar het is een verbazend simpele en mooie wijsheid. Als je er middenin zit, lijken veranderingen vaak langzaam te gaan, maar als je terugkijkt is het net of er één bepalend moment in het proces is dat de doorbraak geeft en waardoor verandering optreedt. Maar dat is niet het geval volgens de auteur. Hij geeft het voorbeeld van een ijsblokje dat op tafel ligt bij een temperatuur van -5. Als je de kamer opwarmt tot -4 en -3 gebeurt er niet zoveel met het blokje. Totdat de temperatuur boven 0 komt. Opeens begint het blokje te smelten. Hij betoogt dat het natuurlijk niet ineens is: elke graad die het warmer wordt, draagt bij aan het proces van smelten. Maar er verandert pas echt zichtbaar iets bij 0. Dat lijkt een doorbraak, maar feitelijk is het een druppel die resultaat geeft als gevolg van de optelsom van alle acties daarvoor. Zo werkt het ook met onze persoonlijke veranderingen: het duurt lang voor we resultaat zien van al dat sporten. Vlak voor het moment dat er iets echt verandert, voordat de stijging inzet, bevindt zich dus dat plateau. Een vlakke lijn waarbij niet veel lijkt te gebeuren en daardoor geven we het dan vaak op. Dat is dus erg jammer want we waren er bijna maar we zagen het niet.

Ben jij al weken  goed bezig maar zie je nog geen resultaat van al dat gezonde eten, alcohol laten staan of vele sporten? Neem je voornemen en strategie dan eens onder de loep: ben je gericht op het behalen van een doel of op het veranderen van je patronen? Misschien bevind jij je wel op het plateau van latent potentieel nu, weet dan: ‘change is gonna come’ ;-).